Pomodoro là gì? Cách làm việc tập trung 25 phút

Bạn ngồi vào bàn, mở máy, và mười phút sau đã ở một tab khác. Việc quan trọng vẫn nằm đó, còn bạn thì bận trả lời tin nhắn. Điều này xảy ra với rất nhiều người, nhưng thường không phải vì bạn lười.

Pomodoro là gì và vì sao nhiều người dùng nó để giữ tập trung? Bài này giải thích cách làm từng bước, một ngày mẫu, các lỗi hay gặp và bài tập 3 ngày để bạn thử.

Pomodoro là gì?

Phương pháp Pomodoro được Francesco Cirillo phát triển vào cuối thập niên 1980. Ông dùng chiếc đồng hồ bếp hình quả cà chua để chia công việc thành các khoảng thời gian ngắn. Pomodoro là từ tiếng Ý có nghĩa là quả cà chua, nên mỗi khoảng thời gian đó được gọi là một "pomodoro" (tham khảo thêm).

Cụ thể, cách làm cơ bản nghe rất đơn giản:

• Một phiên làm việc tập trung kéo dài 25 phút.
• Giữa các phiên là 5 phút nghỉ.
• Sau 4 phiên thì nghỉ dài hơn, khoảng 15 đến 30 phút.

Trong ZH, Pomodoro cũng được giải nghĩa gọn như vậy: làm tập trung 25 phút, rồi nghỉ 5 phút.

Cách làm một phiên Pomodoro trong 5 bước

1. Chọn một việc. Chỉ một. Nếu việc lớn, chọn một phần của nó có thể làm trong 25 phút.
2. Đặt hẹn giờ 25 phút. Dùng đồng hồ bếp, đồng hồ để bàn hoặc điện thoại để chế độ không làm phiền.
3. Làm cho đến khi chuông reo. Nếu một ý nghĩ khác chen vào, ví dụ "nhớ nhắn tin cho khách", hãy ghi ra giấy rồi quay lại việc đang làm.
4. Nghỉ 5 phút. Đứng dậy, uống nước, nhìn ra xa. Tránh lướt điện thoại vì như vậy đầu óc chưa thật sự nghỉ.
5. Sau 4 phiên, nghỉ dài. Đi bộ một vòng, ăn nhẹ, rồi mới quay lại phiên tiếp theo.

Vì sao cách này giúp tập trung?

Đây là lý giải rút ra từ cách dùng, không phải kết luận khoa học:

• Bắt đầu dễ hơn. Việc khó nhất thường là bắt đầu. Vì vậy, câu "làm 25 phút thôi" nghe đủ nhẹ để bạn ngồi xuống.
• Có điểm kết thúc rõ. Biết chuông sẽ reo, bạn ít bị cám dỗ liếc điện thoại hơn.
• Nghỉ đều đặn. Bạn không làm liền ba tiếng rồi kiệt sức.
• Đo được. Cuối ngày bạn biết mình đã làm bao nhiêu phiên, thay vì chỉ có cảm giác "hôm nay bận lắm".

Một ngày mẫu với Pomodoro

Ví dụ minh hoạ cho một người đi làm văn phòng. Giờ giấc và việc làm là giả định, bạn đổi cho hợp với mình:

Để biết hôm nay nên dành các phiên cho việc nào, xem bài 3 việc quan trọng nhất mỗi ngày.

Khi Pomodoro chưa hợp, điều chỉnh thế nào?

Không có một công thức hợp với mọi người và mọi loại việc. Nếu bạn hay bị cắt ngang giữa phiên, xem thêm cách tập trung làm việc với bảy cách để bớt xao nhãng. Vài điều chỉnh bạn có thể thử:

• Việc cần mạch suy nghĩ dài, như viết, học bài khó hay lập kế hoạch: nhiều người kéo phiên dài hơn, ví dụ 50 phút, rồi nghỉ 10 phút. Nếu bạn muốn có một khung tập trung sâu mỗi ngày, xem bài làm việc sâu là gì.
• Công việc hay bị gọi ngắt, như chăm sóc khách: dùng Pomodoro cho phần việc cần ghi chép, báo cáo, và chấp nhận có phiên bị gián đoạn.
• Hôm nào kế hoạch vỡ: giữ lại một phiên cho việc quan trọng nhất thay vì bỏ cả ngày.

Sau đó, khi đã thử một tuần, bạn nhìn lại và chỉnh độ dài phiên cho vừa với mình.

Pomodoro dùng chung với những gì?

ZH Hiệu Suất có sẵn Pomodoro cùng OKR và Kaizen (xem bảng giá để biết gói nào dùng được). Nếu chưa muốn dùng công cụ, một chiếc đồng hồ hẹn giờ và tờ giấy là đủ để bắt đầu.

Năm lỗi hay gặp

1. Kiểm tra điện thoại giữa phiên. Chỉ cần liếc một cái là mạch làm việc đứt.
2. Bỏ nghỉ vì "đang đà". Bạn làm được vài phiên rồi kiệt sức. Nghỉ là một phần của phương pháp.
3. Làm nhiều việc trong một phiên. Mỗi phiên một việc, việc nhỏ gom lại một phiên riêng.
4. Coi số phiên là điểm số. Số phiên chỉ cho bạn thấy nhịp làm của mình, không dùng để so với người khác.
5. Ép 25 phút cho mọi việc. Nếu việc cần dài hơn hoặc ngắn hơn, hãy chỉnh.

Câu hỏi thường gặp

Pomodoro có bắt buộc phải đúng 25 phút không?

Không. 25 phút là mốc phổ biến. Nhiều người điều chỉnh độ dài phiên cho hợp với loại việc và với sức tập trung của mình, miễn là mỗi phiên có một việc và có giờ nghỉ.

Bị ngắt giữa chừng thì sao?

Gợi ý: ghi lại điều gì vừa ngắt bạn. Nếu chỉ mất một hai phút, bạn quay lại và làm tiếp. Nếu mất lâu hơn, tính đó là một phiên mới. Sau vài ngày bạn sẽ thấy điều gì hay ngắt mình nhất và tìm cách chặn nó.

Có nên làm Pomodoro cả ngày không?

Không cần. Bạn có thể dùng cho một hai khung giờ quan trọng trong ngày, phần còn lại làm việc bình thường. Muốn xếp các khung giờ đó vào lịch cả ngày, xem bài time blocking là gì.

Mình thử nhiều lần mà vẫn không tập trung được thì sao?

Hãy xem lại giấc ngủ, mức căng thẳng và môi trường làm việc. Nếu tình trạng khó tập trung kéo dài và ảnh hưởng tới sinh hoạt, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia phù hợp. Bài này chỉ hướng dẫn thói quen làm việc, không thay thế tư vấn y tế.