Kế hoạch năm mới cho bản thân: bản đồ 1 trang

Đầu năm, bạn ngồi viết một danh sách dài: tập đều, tiết kiệm, học thêm, gặp bạn bè nhiều hơn. Đến cuối tháng Hai, tờ giấy nằm đâu đó trong ngăn kéo và bạn không còn nhớ điều nào mới là điều chính.

Kế hoạch năm mới cho bản thân không cần dài như vậy. Bài này gợi ý một bản đồ một trang: chọn một mảng chính, ba kết quả cho cả năm, lộ trình cho quý 1 và nhịp xem lại theo tuần, tháng, quý. Cuối bài có bài tập 30 phút để làm xong bản nháp trong một buổi tối.

Kế hoạch năm mới cho bản thân: vì sao một trang là đủ?

Theo Wikipedia, New Year's resolution là một truyền thống trong đó người ta quyết định duy trì thói quen tốt, đổi một nét hay hành vi không muốn, đạt một mục tiêu cá nhân hoặc cải thiện bản thân vào đầu năm dương lịch. Ý định thì ai cũng có. Phần khó là giữ nó đến tháng thứ ba.

Một trang đủ dùng vì nó buộc bạn chọn. Danh sách dài thì dễ viết nhưng khó nhìn, còn bản một trang bạn dán cạnh bàn và liếc qua mỗi sáng được. Bảng dưới đây cho thấy trang gồm những gì.

Mình không giải thích lại từng khung ở đây; bạn chỉ mở bài riêng khi thấy bí ở bước tương ứng.

Bước 1: Nhìn lại năm cũ rồi chọn một mảng chính

Nếu bạn đã làm tổng kết cuối năm, hãy mở bản đó ra. Chưa làm cũng không sao, chỉ cần trả lời ngắn ba câu:

• Điều gì năm qua khiến mình thấy đáng giữ lại?
• Điều gì cứ lặp đi lặp lại mà mình muốn đổi?
• Mảng nào của cuộc sống đang thấp nhất?

Để chọn mảng, bạn có thể nhìn 5 chỉ số cuộc đời: Sự nghiệp, Tài chính, Sức khoẻ, Mối quan hệ và Tâm trí. Nếu đã chấm hồi cuối năm, bạn có thể chấm nhanh lại để có điểm mới. Bài gồm 10 câu, mất khoảng 2 phút, không cần tài khoản.

Chọn một mảng chính, tối đa hai. Các mảng còn lại không bị bỏ, chúng chỉ giữ ở mức hiện tại trong năm nay.

Bước 2: Chọn ba kết quả cho cả năm

Từ mảng chính, hãy nghĩ ra năm đến tám kết quả bạn muốn thấy vào cuối năm, rồi lọc còn ba. Bảng sau là bộ lọc gợi ý.

Kết quả nào qua được cả ba câu thì viết thành một câu có con số hoặc có mốc ngày. Cách viết rõ nằm ở bài mục tiêu SMART. Còn nếu bạn thích khung một mục tiêu kèm vài con số đo, hãy xem bài OKR cá nhân.

Ví dụ giả định, mảng chính là Mối quan hệ. Ba kết quả có thể là:

• Gặp trực tiếp ít nhất một người bạn thân mỗi quý.
• Gọi cho người nhà vào một tối cố định mỗi tuần.
• Ghi lại ngày liên lạc gần nhất với năm người quan trọng.

Nhiều hơn ba thường đưa bạn về đúng tình huống ở đầu bài.

Bước 3: Lộ trình quý 1 và bản nháp ba quý còn lại

Cả năm quá xa để thấy rõ bạn cần làm gì vào thứ Ba tuần này. Vì vậy hãy làm chi tiết quý 1, còn ba quý sau chỉ để một dòng nháp.

Trong quý 1, tháng đầu nên nhẹ: làm quen và đo mức hiện tại. Tháng hai tăng nhịp một chút. Tháng ba hoàn thiện và chuẩn bị tổng kết quý. Mốc ngày 30, 60, 90 có trong bài mục tiêu 90 ngày. Ba quý sau để nháp vì sau ba tháng tình hình thường đã khác.

Nhịp xem lại: tuần, tháng và quý

Một trang giấy không tự chạy. Nó cần vài lần nhìn lại đều đặn, mỗi lần đủ ngắn để bạn không né. Bảng là gợi ý, bạn chỉnh theo mình.

Buổi hằng tuần làm theo bài lập kế hoạch tuần, còn việc mỗi ngày chọn theo bài 3 việc quan trọng nhất mỗi ngày. Hết quý, bạn chấm từng kết quả rồi sửa lộ trình quý sau.

Làm trong ZH. Hôm nay của tôi (miễn phí) là nghi thức dưới 3 phút: 3 việc quan trọng, 1 chỉ số tự chấm từ 1 đến 5, 1 dòng nhật ký, bảy chấm của tuần; dữ liệu lưu trên máy bạn, không đồng bộ đám mây. Chấm nhanh cũng miễn phí, nên cuối quý bạn chấm lại để tự so. Muốn viết OKR cá nhân, lộ trình 90 ngày hoặc SWOT cá nhân ngay trong ứng dụng, mục Chiến lược của ZH Hiệu Suất có sẵn, thuộc gói Tiêu chuẩn, xem bảng giá. Một tờ giấy vẫn đủ.

Hai mốc khởi động: đầu tháng 1 và sau Tết

Năm của người Việt có hai điểm khởi động tự nhiên. Bạn có thể viết nháp vào cuối tháng 12, chạy thử vài tuần đầu của tháng 1, rồi chốt bản chính thức sau Tết. Tuần đầu đi làm lại sau Tết có thể dùng kế hoạch trong bài cách lấy lại nhịp làm việc sau Tết. Các mốc ngày 30, 60, 90 tính từ ngày chốt chứ không tính từ 1/1.

Ba cản trở hay gặp và cách đỡ

Tuần đầu hăng, tuần thứ ba mất nhịp

Hãy thu nhỏ việc xuống mức dễ nhất, ví dụ 10 phút thay vì 45 phút, rồi quay lại nhịp cũ vào tuần sau. Bỏ một lần thì được, đừng bỏ hai lần liền.

Việc đột xuất làm vỡ lịch

Hãy chừa vài khung trống và bảo vệ một kết quả chính. Khi vỡ lịch, bạn dời việc kém quan trọng thay vì bỏ cả trang.

Đọc lại thấy kế hoạch không còn hợp

Điều này bình thường. Hãy sửa ở buổi xem lại cuối tháng, mỗi lần một thứ: con số, giờ làm hoặc một kết quả. Kế hoạch sửa được vẫn là kế hoạch.

Sau bài tập: giữ nhịp cho cả năm

Bạn vừa làm xong bản nháp một trang. Muốn giữ nhịp mỗi ngày mà không phải dựng bảng từ đầu, bạn có thể mở Hôm nay của tôi: miễn phí, dữ liệu lưu trên máy bạn. Muốn dùng thêm công cụ miễn phí cần đăng nhập, như Đo 5 chỉ số, bạn có thể tạo tài khoản miễn phí. Còn nếu thích giấy, cứ dán trang kế hoạch cạnh bàn.

Muốn nói chuyện trước, bạn có thể đặt buổi Làm quen 20 phút để xem ZH có hợp cách làm của mình không. Nếu tò mò về mục Chiến lược, ZH cho dùng thử 7 ngày với quyền gói Tiêu chuẩn, không cần nhập thẻ; hết hạn, tài khoản tự về gói Miễn phí. Cách thử trong 7 ngày có ở bài dùng thử app 7 ngày.

Câu hỏi thường gặp

Nên lập kế hoạch năm mới cho bản thân vào đầu tháng 1 hay sau Tết?

Cả hai đều được. Bạn có thể viết nháp vào tháng 12, chạy thử vài tuần rồi chốt sau Tết, miễn là mốc 30, 60, 90 tính từ ngày chốt. Cách chia 90 ngày nằm ở bài mục tiêu 90 ngày.

Một năm nên đặt mấy mục tiêu?

Ba kết quả quanh một mảng chính là đủ, vì nhiều hơn thì khó theo dõi. Khi cần viết từng kết quả cho rõ, hãy xem bài mục tiêu SMART.

Kế hoạch năm khác mục tiêu 90 ngày thế nào?

Kế hoạch năm cho bạn hướng đi và ba kết quả. Mục tiêu 90 ngày là phần chi tiết của quý đầu, chia thành ba tháng với ba mốc xem lại.

Bỏ dở giữa năm thì làm sao?

Bạn không cần bắt đầu lại từ đầu. Hãy chọn một kết quả, thu nhỏ nó rồi chọn 3 việc cho ngày mai.

Dùng giấy hay ứng dụng đều được không?

Đều được, và cách tốt nhất là cách bạn mở ra mỗi ngày. Một tờ giấy cộng buổi xem lại theo bài lập kế hoạch tuần là đủ để chạy cả năm.