Eat the frog là gì? Cách chọn việc làm trước

Trong danh sách có một việc bạn biết rõ là quan trọng nhất. Nó nằm ở dòng đầu từ thứ Hai, đến thứ Năm vẫn chưa gạch được. Sáng nào bạn cũng trả lời tin nhắn, dọn vài việc nhỏ, tự nhủ "để chiều làm", rồi chiều mệt quá và nó lại sang "ngày mai".

Bài này giải thích eat the frog là gì, cách chọn con ếch, năm bước làm và cách xử lý khi nó bị dời. Phần cuối có bảng so sánh, cách dùng trong ZH và bài tập 3 ngày.

Eat the frog là gì?

Eat the frog, hay "ăn con ếch", là nguyên tắc làm việc khó nhất, quan trọng nhất của ngày trước tiên. "Con ếch" là việc bạn ngại nhất, nhưng nếu xong thì ngày có kết quả thật. Làm xong nó, phần còn lại của ngày thường nhẹ hơn.

Nguồn gốc của cụm từ này

Theo Wikipedia, Brian Tracy là diễn giả và tác giả phát triển bản thân người Canada gốc Mỹ, và các sách nổi tiếng của ông gồm "Eat That Frog!". Vì vậy nhiều người gọi nguyên tắc này là eat that frog. Bài này diễn giải lại ý tưởng bằng lời của mình, không tóm tắt nội dung cuốn sách.

Ý "làm việc khó trước" cũng có trong bài tự kỷ luật là gì. Bài này đi sâu vào phần còn thiếu: chọn con ếch thế nào, và làm gì khi nó không chịu nhúc nhích.

"Con ếch" của bạn là việc nào?

Nhiều người vấp ở chuyện chọn nhầm chứ không phải chuyện làm. Chọn việc dễ rồi gọi nó là con ếch thì ngày của bạn không đổi gì.

Ba dấu hiệu của một con ếch

1. Tác động lớn. Xong việc này, tuần của bạn nhẹ đi hoặc mục tiêu gần hơn.
2. Hay bị dời. Nó nằm trong danh sách hai, ba ngày mà chưa ai động tới.
3. Cần đầu óc tỉnh táo. Ví dụ viết, tính toán, soạn đề xuất hay ra một quyết định. Cách ra quyết định khi đang căng thẳng nằm ở bài cách ra quyết định khi áp lực.

Việc nào không phải con ếch

• Email và tin nhắn hàng loạt: tốn thời gian nhưng ít tác động, nên gom vào một khung việc vặt.
• Việc khẩn của người khác nhưng ít quan trọng với bạn: theo ma trận Eisenhower, nên nhờ người khác hoặc làm gọn.

Bảng chọn con ếch

Bảng dưới đây là gợi ý, bạn chỉnh theo công việc của mình.

Muốn kiểm xem mình có làm xong việc quan trọng mỗi tuần không? Phần Sự nghiệp trong Chấm nhanh 5 chỉ số có câu: "Mỗi tuần tôi làm xong những việc quan trọng nhất trong kế hoạch." Mất 2 phút, không cần tài khoản.

Cách ăn con ếch trong 5 bước

1. Chọn con ếch từ tối hôm trước. Viết nó thành hành động xong được trong ngày, ví dụ "viết xong bản nháp mục 1 và 2 của báo cáo" thay vì "báo cáo". Bạn có thể ghi dòng này cuối ngày, như trong bài cách viết nhật ký mỗi ngày.
2. Làm vào giờ bạn tỉnh táo nhất. Với nhiều người đó là buổi sáng, nhưng không bắt buộc. Cách tìm giờ của mình có trong bài cách tập trung làm việc.
3. Tắt thông báo trước khi bắt đầu. Úp điện thoại và đóng tab email.
4. Làm trong một phiên. Hẹn giờ 25 phút theo Pomodoro và chỉ làm con ếch. Mục tiêu là qua được điểm khó nhất, chưa cần xong hết.
5. Ghi lại xong chưa. Đánh dấu một trong ba: xong, xong một phần, hoặc chưa động, kèm một dòng lý do.

Khi con ếch cứ bị dời

Có tuần bạn chọn đúng, tắt thông báo đúng, mà con ếch vẫn nằm yên. Đó là thông tin chứ không phải lỗi của bạn. Quy tắc gợi ý: nếu bị dời quá 3 ngày, đừng đặt lại y nguyên.

Chia thành bước 15 phút

Con ếch hay bị dời vì quá to để bắt đầu. Ví dụ giả định: "làm bản đề xuất cho khách" thành "mở file mới, viết ba gạch đầu dòng: khách cần gì, mình đề xuất gì, mốc thời gian nào". Hẹn giờ 15 phút cho riêng bước đó.

Hỏi lại: việc này có thật sự quan trọng?

Nếu bỏ hẳn việc này, ai bị ảnh hưởng và ảnh hưởng thế nào? Nếu câu trả lời là "không ai", hãy gạch nó và chọn con ếch khác.

Khi vẫn không động được

Nếu đã chia nhỏ, việc vẫn quan trọng mà bạn vẫn né, nguyên nhân có thể là sợ làm chưa tốt hoặc chưa rõ bắt đầu từ đâu. Bài cách chống trì hoãn đi vào phần tìm nguyên nhân đó, còn bài này chỉ lo chọn và xếp việc.

Eat the frog khác 3 việc quan trọng, Eisenhower và Pomodoro thế nào?

Bốn phương pháp này hay bị gộp làm một, trong khi mỗi cái trả lời một câu hỏi khác.

Bốn cách ghép được thành một chuỗi: Eisenhower lọc việc đáng làm, 3 việc quan trọng chốt danh sách ngày, rồi bạn chọn một việc làm con ếch và dùng Pomodoro để ngồi làm. Toàn cảnh nằm ở bài cách quản lý thời gian.

Khi nào không nên áp dụng eat the frog

Đây không phải luật bắt buộc, và ép dùng có thể làm ngày của bạn tệ hơn.

• Bạn làm tốt nhất vào chiều tối. Con ếch nên rơi vào giờ đầu óc bạn sáng, kể cả 9 giờ tối. Dậy sớm khi chưa tỉnh thường cho ra bản làm dở.
• Con ếch phụ thuộc người khác. Khi còn chờ duyệt hay chờ khách trả lời, chỉ phần bạn làm được mới là con ếch.
• Ngày có quá nhiều cuộc họp. Xếp con ếch vào khung trống đầu tiên, như một cuộc họp có lịch.
• Bạn định ăn ba con ếch một ngày. Ba việc khó cùng lúc thường không xong việc nào.
• Ngày bạn mệt rã rời. Thu nhỏ con ếch xuống bước 15 phút thay vì bỏ hẳn.

Nếu tuần nào cũng rơi vào các trường hợp trên, bạn có thể thử time blocking, tức giữ sẵn khung giờ cho việc quan trọng trong lịch.

Eat the frog trong ZH Hiệu Suất

ZH không có nút "đánh dấu con ếch", nên bạn tự quyết con ếch là việc nào. Trong tab Hôm nay của ZH Hiệu Suất có khung "Việc quan trọng hôm nay": bạn gõ 1 đến 3 việc quan trọng nhất, đặt việc khó nhất lên dòng đầu, rồi tick khi xong. Thanh "Tiến độ ngày" cho thấy đã xong bao nhiêu việc.

Cùng tab có nút nhanh "Siêu Tập Trung" (đồng hồ Pomodoro 25 hoặc 45 phút, kèm Chế độ Tập trung với 8 thói quen chuẩn bị) và "Cải tiến 1% tối nay" để nhìn lại cuối ngày.

Các phần này thuộc gói Tiêu chuẩn, xem bảng giá. Tab Hôm nay gom việc quan trọng trong ngày vào một chỗ, để bạn chọn một việc làm trước. Nếu chưa cần, một tờ giấy ghi ba dòng cũng đủ.

Câu hỏi thường gặp

Eat the frog là gì, nói ngắn gọn?

Eat the frog là làm việc khó nhất, quan trọng nhất của ngày trước tiên, khi đầu óc còn tỉnh táo. Mỗi ngày bạn chọn một con ếch và làm nó trong một phiên tập trung, rồi mới sang việc khác.

Có bắt buộc làm việc khó vào buổi sáng không?

Không. Điều cần giữ là làm con ếch trước các việc khác, vào giờ bạn tỉnh táo nhất, dù là sáng, chiều hay tối. Cách tìm giờ của mình có trong bài cách tập trung làm việc.

Nếu có hai con ếch thì ăn con nào trước?

Hãy làm con bạn ngại hơn trước, vì qua được nó thì con còn lại thường nhẹ hơn. Tuy nhiên, chỉ nên làm trọn một con mỗi ngày, còn con kia để phiên sau hoặc hôm sau.

Eat that frog và eat the frog có giống nhau không?

Hai cách viết này cùng chỉ một ý: làm việc khó nhất trước. Theo Wikipedia, "Eat That Frog!" là tên một cuốn sách của Brian Tracy, nên nhiều người dùng cách viết đó. Muốn rèn thói quen này, bạn có thể xem bài tự kỷ luật là gì.

Eat the frog có hợp với người làm việc buổi tối không?

Có, miễn là bạn hiểu "trước tiên" là trước các việc khác trong giờ tỉnh táo của mình. Nếu đầu óc bạn sáng nhất sau bữa tối, hãy đặt con ếch vào giờ đó và giữ nó khỏi tin nhắn.