Biếu bố mẹ bao nhiêu tiền mỗi tháng?

Lương vừa về, bạn mở ứng dụng ngân hàng và dừng lại trước ô chuyển tiền cho bố mẹ. Số này đủ chưa, nhiều quá chưa, người trong nhà nghĩ sao? Biếu bố mẹ bao nhiêu tiền mỗi tháng nghe đơn giản, nhưng mỗi nhà một hoàn cảnh nên không ai đưa được con số chung.

Bài này chỉ cách tự tính từ phần linh hoạt của lương, kèm câu mẫu nói với bố mẹ và vợ hoặc chồng. Mình không đứng về phía người biếu nhiều hay ít.

Biếu bố mẹ bao nhiêu tiền mỗi tháng thì hợp lý?

Không có mức chuẩn. Một bài trên VnExpress tập hợp ý kiến độc giả về chuyện gửi tiền cho bố mẹ mà không nêu mức nào. Một bài trên Sài Gòn Giải Phóng, về khoản biếu Tết, viết rằng mức biếu tuỳ khả năng từng người. Đó là chuyện từng nhà, không phải mức để so.

Vì vậy mình đổi câu hỏi: mức nào qua cả ba phép thử dưới đây (gợi ý của mình) thì hợp lý với nhà bạn, dù lớn hay nhỏ?

• Giữ đều: bạn gửi liên tục ít nhất sáu tháng mà không phải vay hay rút quỹ dự phòng.
• Được biết: vợ hoặc chồng, và anh chị em nếu cùng góp, đều biết khoản này.
• Nhận thoải mái: bố mẹ nhận mà không áy náy.

Cách tính khoản biếu bố mẹ trong 10 phút

Theo Wikipedia, ngân sách cá nhân là kế hoạch điều phối khoản tiền nhận được và khoản chi; trong các bước cơ bản có việc tính khoản tiền ròng nhận được. Mình dùng ba lớp (bắt buộc, để dành đều, linh hoạt) như bài chi tiêu hợp lý với lương 10 triệu.

1. Ghi lương thực nhận của tháng.
2. Trừ khoản bắt buộc: nhà, ăn, đi lại, điện thoại, trả góp.
3. Trừ phần để dành đều, chuyển riêng ngay khi lương về.
4. Phần còn lại là phần linh hoạt, nơi khoản biếu đều nằm.
5. Chọn khoản biếu đều trong đó, rồi xem tỷ lệ so với lương và với phần linh hoạt.

Ví dụ giả định: lương 15 triệu

Ví dụ giả định, không phải mức chuẩn; bạn thay bằng số của mình.

Tỷ lệ thứ hai mới nói thật: 10% lương nghe nhẹ, nhưng 1.500.000 chiếm gần nửa số tiền bạn còn xoay được. Nếu khoản bắt buộc là 12.000.000, phần linh hoạt chỉ còn 500.000 và khoản biếu gấp ba lần số đó. Lúc ấy hãy xem lại mức, hoặc nói thật với bố mẹ và người cùng quyết.

Hũ khoản phát sinh và bảng tính

Tuỳ chọn: tách 1.500.000 thành 1.200.000 biếu đều và 300.000 vào hũ khoản phát sinh. Mỗi năm hũ gom 300.000 nhân 12, tức 3.600.000.

Bạn tải bảng tính khoản biếu bố mẹ (Excel), miễn phí. Nhập lương, khoản bắt buộc, phần để dành đều và phần trăm hoặc số tiền muốn biếu; bảng ra phần linh hoạt, hai tỷ lệ và ô cảnh báo.

Bố mẹ gợi ý nhiều hơn mức bạn đã tính thì sao?

Ví dụ giả định: bố mẹ mong 3.000.000 mỗi tháng, gấp 2 lần mức đều 1.500.000. Nếu đồng ý ngay, phần linh hoạt chỉ còn 500.000 (3,5 trừ 3,0), nên bạn chưa cần trả lời trong phút đó.

Hãy hỏi trước khoản ấy dành cho việc gì. Bạn có ba hướng: giữ mức đều và giải thích, chia với anh chị em, hoặc giúp một lần thay vì mỗi tháng.

Có vợ hoặc chồng: bàn trước hay báo sau?

Nên bàn trước. Khoản biếu đều lặp lại mỗi tháng, nên người kia sớm muộn cũng biết, và chuyện nhỏ dễ thành chuyện giấu. Theo mình, điều dễ làm rạn nứt là chuyện chưa được nói, không phải con số.

Hai người có thể lấy khoản này từ phần linh hoạt chung, từ phần riêng của mỗi người, hoặc gom một khoản chung rồi chia theo nhu cầu từng nhà. Quan trọng là chọn cùng một cách và nói ra.

Ba câu mở lời dùng "mình" thay vì trách. Bạn đổi chữ "bạn" thành cách gọi quen của hai người.

Nói chuyện với bố mẹ về khoản biếu: 3 tình huống, 6 câu mẫu

Câu mẫu dùng "con" và nói về mình, không nói về lỗi của ai; bạn đổi cách xưng hô cho giống nhà bạn. Nhiều khả năng bố mẹ muốn biết bạn có ổn không, nên kể rõ mình xoay xở ra sao.

Gọi điện hoặc gặp trực tiếp hợp với chuyện tiền hơn tin nhắn dài, vì giọng nói ấm hơn chữ. Cách đặt ngưỡng rồi xin thêm thời gian cũng có trong bài cách từ chối cho mượn tiền. Nếu bị ép buộc hoặc đe doạ về tiền, hãy nhờ người thân tin cậy hoặc cơ quan chức năng hỗ trợ.

Ngoài tiền: cách chăm bố mẹ không tốn tiền

Tiền chỉ là một phần. Người biếu nhiều không hơn, người biếu ít không kém; một cuộc gọi cố định mỗi tuần có giá trị riêng. Xem thêm bài cách giữ liên lạc với bố mẹ khi sống xa nhà và bài số Dunbar là gì.

Bước tiếp theo trong ZH

Bạn chưa cần ZH để làm xong bài này, vì giấy hoặc Excel là đủ. Muốn một mốc để nhìn, Chấm nhanh 5 chỉ số có 10 câu, khoảng 2 phút, không cần email hay tài khoản, và có điểm cho cả Mối quan hệ lẫn Tài chính.

Muốn nhớ gọi bố mẹ, bạn tạo tài khoản miễn phí và mở tab Mối Quan Hệ của ZH Đo 5 chỉ số. Bạn xếp bố mẹ vào nhóm Gia đình, mức TOP 5, rồi ghi lần liên hệ cuối và hẹn lần sau. ZH Tài Chính thuộc gói Tiêu chuẩn, cho bạn tự đặt danh mục "Biếu bố mẹ" trong ngân sách theo danh mục, có màu cảnh báo từ 80% hạn mức. Mọi giao dịch do bạn tự nhập, vì ZH không nối với ngân hàng.

Vì ZH là công cụ cá nhân, dữ liệu theo tài khoản của một người, nên không có chỗ chia sẻ ngân sách cho vợ hoặc chồng. Bạn có thể dùng thử 7 ngày không cần nhập thẻ, xem bảng giá hoặc đặt buổi làm quen 20 phút. Muốn giao việc cho từng đồng, xem zero based budgeting là gì.

Bài tập: tính, nói, hẹn trong 7 ngày

Câu hỏi thường gặp

Biếu bố mẹ bao nhiêu phần trăm lương là hợp lý?

Không có phần trăm chuẩn. Cùng một tỷ lệ có thể nhẹ với người này, nặng với người kia, nên hãy xem tỷ lệ so với phần linh hoạt.

Biếu bố mẹ hằng tháng có bắt buộc không?

Câu hỏi này có hai nửa: cách nghĩ và quy định pháp luật. Về cách nghĩ, mức biếu là điều mỗi nhà tự cân nhắc, và ba phép thử ở trên giúp bạn thấy mức nào hợp. Về pháp luật, bài này không trả lời; nếu có tranh chấp, hãy hỏi luật sư.

Biếu bố mẹ hai bên thì chia thế nào?

Có ba hướng: chia đều, chia theo nhu cầu từng bên, hoặc mỗi người lo bên mình. Ví dụ giả định, tổng khoản biếu 1.500.000 chia đều thì mỗi bên 750.000.

Bố mẹ không nhận tiền thì làm sao?

Hãy hỏi nhẹ vì sao bố mẹ ngại, rồi đề nghị bố mẹ nhận một phần. Nếu bố mẹ vẫn từ chối, bạn tôn trọng quyết định và chăm bằng cách khác, như gọi đều.

Lương còn thấp, chưa biếu được thì nói với bố mẹ thế nào?

Bạn nói thật và hẹn một mốc, ví dụ: "Hiện con chưa gửi đều được, con đang xếp lại các khoản. Khi gửi được, con báo bố mẹ ạ."